Osmanlı Devleti Ekonomik Hayat

AnasayfaTARİH

Osmanlı Devleti Ekonomik Hayat

Osmanlı Devleti ekonomisinde yaşanan gelişmeleri anlattığımız yazımızda Devletin halktan topladığı vergilere ve Loncaların görevlerine de yer verdik.

Coğrafi Keşifler
Osmanlı Devleti Ordu ve Donanma
Osmanlı Devleti Taşra Teşkilatı

Ekonomik Hayat ve Maliye

  • Osmanlı devletinde Maliye işlerinden defterdar sorumludur.
  • Gümüşten kesilen sikkelere ‘akçe’ altından kesilen sikkelere ‘sikke-i hasene’ denilmiştir.
  • Osmanlı devletinde ilk para Osman Bey döneminde bastırılırken, ilk altın para Fatih döneminde basılmıştır.
  • 1839 yılında ‘kaime’ adıyla ilk kağıt para çıkarılmıştır.
  • 1844 yılında 20 kuruş değerinde ‘mecidiye’ çıkarılmıştır.
  • Ulaşım imkanlarının kısıtlı olması nedeniyle bir çok şehirde ( Edirne, Bursa, Urfa, Üsküp vb.) darphane açılmıştır.
  • yüzyılda hazinenin nakit ihtiyacının artması nedeniyle Malikane Sistemine ( Ömür boyu kiralama) geçilmiştir.
  • Küçük Kaynarca antlaşmasının getirdiği ağır yük nedeniyle 1775 yılında Esham Sistemine ( İç Borçlanma) geçilmiştir.
  • 1847 yılında ilk Osmanlı bankası bank-ı Dersaadet açılmıştır.
  • Mithat Paşa’nın oluşturduğu memleket sandıkları 1888’de ziraat bankasına dönüştürülmüştür.
  • yüzyılda gerçekleşen coğrafi keşifler ve 18. yüzyılda ki sanayi inkılabı Osmanlı ekonomisini olumsuz etkilemiş, 19. yüzyıla gelindiğinde Osmanlı devleti kapitülasyonların etkisiyle Avrupa’nın açık pazar haline gelmiştir.

Osmanlı devletinde vergiler

Şer-i ( dini ) vergiler;

Öşür: Tarım ile uğraşan Müslüman üreticilerden ürünleri üzerinden 10/1 oranında alınan vergilerdir.

Haraç: Tarım ile uğraşan gayrimüslimlerden ürünleri üzerinden 5/1 oranında alınan vergilerdir.

Cizye: Askerlik çağındaki gayrimüslimlerden alınan vergilerdir.

Örfi vergiler;

Padişahın iradesi ile koyduğu vergilerdir.

Resm-i çift: Müslüman çiftçilerin elinde bulunan toprakları karşılığında alınan vergilerdir.

Resm-i ispenç: Gayrimüslim çiftçilerin elinde bulunan Topraklar karşılığında alınan vergilerdir.

Çiftbozan: Toprağını mazeretsiz olarak terk eden ya da üst üste boş bırakan köylülerden alınan vergilerdir.

Adet-i ağnam: Hayvan yetiştiricilerinden alınan vergilerdir.

Avarız: Olağanüstü durumlarda alınan vergilerdir.

Lonca (Esnaf) Teşkilatı

  • Osmanlı devletinde her esnaf ve zanaatkar bir loncaya bağlıdır.
  • Esnafın dükkan açma iznine ‘gedik’, loncanın reisine ‘pir’, güvenlik amirine ‘yiğitbaşı’ bilirkişisine ‘ehlihibre’ denilmiştir.
  • Loncaların görevleri:
  1. Ürünlerin kaliteli yapılmasını sağlama
  2. Ürünlerin fiyatlarını belirleme
  3. Standartlar dışında üretim yapanlar ve pahalı mal satanları cezalandırmak ya da meslekten çıkarmak
  4. Zanaatkarlar arasındaki anlaşmazlıkları çözmek
  5. Esnaf ile hükümet arasındaki ilişkileri düzenleme
  6. Üyelerine kredi sağlama
  7. Mesleki eğitim verme
  8. Yeni açılacak işyerlerine karar verme

YORUMLAR

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0