İstanbul’da Camiye Çevrilen 10 Kilise

AnasayfaGenel Kültür

İstanbul’da Camiye Çevrilen 10 Kilise

İstanbul; Tarihin tüm çağlarında medeniyetlerin beşiği olan bir ilimizdir. Aynı zamanda bütün dinlerin de buluşma noktası olarak kabul görülür. Her zaman İstanbul fethedilmesi elzem olan bir hedef olarak görülmüştür dünya medeniyetleri tarafından.

İstanbul; Tarihin tüm çağlarında medeniyetlerin beşiği olan bir ilimizdir. Aynı zamanda bütün dinlerin de buluşma noktası olarak kabul görülür. Her zaman İstanbul fethedilmesi elzem olan bir hedef olarak görülmüştür dünya medeniyetleri tarafından. Bu nedenle her gelen medeniyet diğerinin izlerini bilerek veya bilmeyerek silme yolunda ilerlemiştir. İstanbul’da en çok varlık gösteren devletlerden birisi de Bizans İmparatorluğudur. Bilindiği gibi Bizans Roma imparatorluğunun bir devamı niteliğindedir. Roma imparatorluğu dönemi kilise yani hristiyanlık dininin baskın ve etkin olduğu dönemleri kapsamaktadır. Özellikle engizisyon mahkemeleri bu konuda bilinen bir örnektir. Bu dönemlerde istanbul dahil bir çok avrupa ülkesinde kilise inşaa edilmiştir. Roma imparatorluğu ikiye bölündükten sonra doğu roma olarak bizans imparatorluğu kurulmuştur. Bu dönemde İstanbul ve Doğu Roma imparatorluğunu kapsayan topraklarda kiliselerin hamisi bizans imparatorluğu olmuştur. Bizans imparatorluğu’ndan sonra bu toprakları fethetme amacı güden müslüman devletler olmakta birlikte bunu Fatih Sultan Mehmet’in Padişah olduğu dönemlerde Osmanlı İmparatorluğu başarmıştır. İstanbul Osmanlı egemenliğine girdikten sonra İslamiyet’ten etkilenmesi kaçınılmazdı. Osmanlı Mimarisi ile birlikte buradaki kiliseler de camiye çevrilmiştir. Bu kiliselerden 10 tanesini sizler için listeledik.

1. Ayasofya Müzesi

 

Ayasofya camii ilk yapıları tahrip olduğu için ilk 2 yapımı yıkılmıştır. İlerleyen tarihlerde 1. Justinyen son hali sıfırdan yapılmış ve günümüz ortak mirasına katılmayı başarabilmiştir. Camiye çevrilme tarihi Fatih Sultan Mehmet’in İstanbulu Fethinden hemen sonradır. Uzun yıllar cami olarak milletimize hizmet eden bu yapı 1935 yılında Müze olarak ziyaretçi kabulüne başlamıştır.

 

2. Zeyrek Camii

Cami İstanbul Zeyrek’te yer alan kiliseden dönüşen bir camidir. 1124 yılında Roma imparatoru 2.Yannis’in eşi İrine tarafından yaptırılmıştır. Orjinal ismi Pantokrator Manastır Kilisesi’dir. Pantakrator kelime anlamı ifadesi ile insanlığın Efendisi demektir. Hz. İsa’nın ön adlarından biridir. Bu kilise ilk etapta medreseye dönüştürülmüş ve talebeler yetiştirmiştir. Daha sonra Fatih Külliyesi inşası bitince camiye çevrilmiştir.

3. Eski İmaret Camii

Pantepoptes Manastır Kilisesi adıyla Komnenos Hanedanı’nın kurucusu Aleksios Komnena tarafından 1081-1087 yılları arasında inşa ettirilen bu yapı İstanbul’un Zeyrek semtinde bulunmaktadır. Fatih Sultan Mehmet döneminde medrese olarak kullanılan Zeyrek Cami imarethanesi olarak kullanılmış, daha sonra Fatih medreseleri inşaasının ardından cami olmuştur.

4. Vefa Kilise Camii

Bu kilise Studios Manastırı igumenosu olarak görev yapan bir keşiş olduğu bilinen Aziz Thedorosa adanarak yapılmıştır. Duvar işçiliğinden dolayı Aleksios Komnenos’a atfedilen bu eser Fetihten sonra F. Sultan Mehmetin Hocası Molla Gürani tarafından camiye çevrilmiş ve ismi Molla Gürani olarak akıllarda kalmıştır. Bu Kiliseden Camiye çevrilen yapı 1800’lü yıllarda bir yangın atlatmıştır. Daha sonra Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte 1937’de Bir Restorasyon süreci geçirmiştir.

5. Arap Camii

Kilise olduğu zamanlardaki adı Seint Paolo’dur. İstanbulu kuşatma arzusu sadece Osmanlı İmparatorluğu’nda yoktu. Araplar 717 yılında İstanbul’u kuşatmıştır. Bu esnada Arap camii adında bir cami yaptırmışlardır. Bu cami aynı zamanda İstanbul’da inşa edilen ilk camidir. Araplar kuşatmada başarısız ollunca Dominiken papazları bu camiyi kişiseye çevirse de Fetihten sonra 1475 yılında tekrar cami olarak kullanılmaya başlanmıştır.

6. Fethiye Camii


İstanbul Çarşamba semtinde bulunan Bu cami kilise yıllarında Pammakaritos Manastırı olarak biliniyordu. Fetihten sonra kadın manastırı olarak kullanıldı ve ilerleyen zamanlarda Patrikane buraya taşındı. 3. Murat döneminde burası camiye çevrildi. Camiye dönüştürülme sebebi ise diğerlerinden biraz farklı. Padişah Gürcüstan ve Azerbaycan’ı fethettikten sonra burayı fetih nişanesi olarak camiye dönüştürmüştür.

7. Koca Mustafa Paşa Sümbül Efendi Camii

Yapımı çok eski tarihlere dayanan ve net olarak bilinmeyen Andreas manastırı 2.Bayezit zamanında camiye çevrilmiştir. İkonoklazm döneminde tahrip olsa da 1486’lı yılları bulmuştur camiye dönüştürülmesi. (Bizans ikonoklazmı, Bizans İmparatorluğu’nda ikonaların tahrip edildiği ve ikonalarla ilişkili her türlü dinî pratiğin yasaklandığı dönemdir )

8. Küçük Ayasofya Camii

Bu Cami Kilise olarak ilk 1.Jüstinyen zamanında karısı theodora tarafından 536 yılında yaptırılmıştır. İstanbulun şimdiki Küçük Ayasofya denilen semtinde bulunmaktadır. Tıpkı Koca Mustafa paşa Sümbül Efendi Camii gibi 2. Bayezit döneminde camiye çevrilmiştir. (Küçük Ayasofya Semti İstanbul Fatih’te Bulunmaktadır.)

9. Kariye Müzesi

Yaşadığımız tarihe en yakın kiliseden dönüşen camilerden biridir. 1900’lü yılların başlarında Osmanlı devleti tarafından restore ettirilen Chora Kilisesidir burası. Aziz Teodyus tarafından yaptırılan bu kilise Justinyanus dönemine dayanmaktadır, 534 tarihinde yaptırılmıştır. Restorasyon konusunda bir nevi sponsoru ise 1511 yılında 1.Aleksyos’un eşinin annesi Marye Dukayna’dır. 2. Bayezid dönemi sadrazamlarından biri olan Atik Ali Tarafından camiye dönüştürülmesi tamamlanmıştır.

10. İmrahor Camii

İmrahor camii Roma imparatorluğundan sonra ayakta kalan en eski ibadethanedir. Yapımı 454 yılını bulmaktadır. Asıl adı Vaftizci Yahya kilisesi olarak bilinmektedir. Camiye dönüştürülme süreci ise 2.Bayezit dönemi İlyas Bey zamanında yapılmıştır.

 

Yeni Yazı

YORUMLAR

WORDPRESS: 0
DISQUS: 1